Hasan Yavaş

"Allah’ı zikretmeksizin çok konuşmak kalbi katılaştırır. Katı kalbli olanlar ise Allah’tan en uzak kimselerdir."
 
Konuşma âdâbı -2-
Düşünmek ve konuşmak, insanı diğer canlılardan ayıran en mühim vasıftır. Aralarındaki alâka sebebiyle konuşma, sahibinin aklî seviyesini ve fikir yapısını gösteren pürüzsüz bir ayna gibidir. Dolayısıyla insanı insan yapan dilidir.
İslâmiyet, müminlerin söz disiplinine sahip olmalarını istemiş ve bu sahada pek çok esaslar koymuştur.
Bir mümin, her şeyden önce Besmele çekerek ve Allah’a hamd ederek konuşmaya başlamalıdır. Böyle başlanmayan her mühim iş bereketsizdir. [Ebû Dâvûd ve İbn Mâce] 
Hadîs-i şerifte buyuruldu ki:
(Allah’ı zikretmeksizin çok konuşmak kalbi katılaştırır. Katı kalbli olanlar ise Allah’tan en uzak kimselerdir.) [Tirmizî]
Konuşmak, insanlar arasındaki iletişimi, muhabbeti ve anlaşıp kaynaşmayı sağlayan büyük bir ilâhî lütuftur. Yani insanlar duygu ve düşüncelerini, arzu ve taleplerini çoğu kez konuşarak ifâde ederler. Bir kimsenin kullandığı dil ve üslup, onu hayatta başarılı kılabildiği gibi hüsrâna da uğratabilir. Hatta kişinin dilini muhafaza etmesi, cenneti elde etme vesîleleri arasında zikredilmiştir. Resûl-i Ekrem Efendimiz buyuruyor ki:
(Kim bana iki çenesi arasındaki (dili) ile iffet ve nâmusunu koruma sözü verirse, ben de ona Cennet sözü veririm.) [Buhârî]
Bir başka hadis-i şerîf'te “En faziletli kimdir?” sorusuna Resûlullâh (sallallâhu aleyhi ve sellem) (Dilinden ve elinden Müslümanların emniyette olduğu kimsedir) mukâbelesinde bulunmuştur. [Buhârî]
Müslüman, konuşurken daima  tatlı dilli ve güler yüzlü olmalıdır. Tatlı dil, yılanı deliğinden, kötü söz ise insanı imandan çıkarır. Münafık ise çatık kaşlı ve acı sözlüdür...
Hülâsâ, konuşurken az ve öz konuşmalı ve daima hayır söylemelidir. Lüzumsuz tafsilattan kaçınmalıdır.
Büyüklerin yanında onların izni olmadan söze başlamamalıdır. Herkesi rahatsız edecek şekilde bağırarak, yüksek şekilde konuşmamalıdır. Konuşurken gıybet etmemeli, kimseyi çekiştirmemelidir. Kimse ile alay etmemeli, başkalarını güldürmek için bile olsa yalan söylememelidir. Müstehcen ve argo kelimeler kullanmamalıdır. Kibar ve nazik konuşmalıdır.
Telefon edince, önce kendimizi tanıtmalı, telefona cevap verirken (Alo) dememeli (Buyurun efendim) diyerek karşılık vermelidir.