İsa Karakaş

Sosyal Güvenlik Kurumu, sigortalı ve hak sahiplerine birçok değişik yardımlarda bulunmaktadır. Bu yardımlardan biri de ölen sigortalıların eş, çocuk, ana-baba ya da kardeşlerine “cenaze ödeneği” veya “ölüm yardımı” adı altında verilen paradır. Gazetemize yazan bazı okurlarımız ölen memur yakınlarına, işçi yakınlarına göre daha fazla ödeme yapıldığı, bunun yasal mı, yoksa yapılan yanlışlık sonucu mu olduğu yönünde sorular gelmektedir.
Hemen belirtelim ki, her ne kadar tüm sosyal güvenlik kurumları tek çatı altında toplanmış olsa bile hâlen birçok farklı uygulama bulunmaktadır. Bu farklılıktan dolayı memur ve işçilerin hak sahiplerine farklı tutarda ödemeler yapılmaktadır.
 
YARDIMIN FARKINDA OLMAYAN ÇOK SAYIDA KİŞİ VAR
 
SGK’nın yapmakta olduğu yardımlardan biri de halk arasında “Cenaze Parası” olarak bilinen cenaze ödeneğidir. Ölen sigortalının yakınları bu hakkın farkında olmadığından çoğu zaman başka gerçek ve tüzel kişiler ya da belediyeler almaktadır. Cenaze ödeneği;
  • İş kazası veya meslek hastalığı sonucu,
  • Sürekli iş göremezlik geliri, malullük, vazife malullüğü veya
  • Emeklilik (Yaşlılık) aylığı almakta iken ya da
  • Kendisi için en az 360 gün malullük yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş iken (ölüm tarihinde sigortalılık şartı gerekmemektedir),
Ölen sigortalının hak sahiplerine verilmektedir.
Cenaze ödeneği sayılan kişilere ödenememesi hâlinde cenazenin bu kişiler dışında gerçek veya tüzel kişiler tarafından kaldırıldığının belgelenmesi durumunda, cenaze ödeneği tutarını geçmemek üzere belgelere dayanan tutar, masrafı yapan gerçek veya tüzel kişilere ödenir.
Cenaze ödeneği için hak sahiplerince ölüm tarihini belirten bir dilekçe ile SGK’ya başvurulması şarttır. Cenaze ödeneği tutarı her yıl bir önceki yıl için Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı tarafından açıklanan Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) değişim oranında artırılarak belirlenmektedir. Bu sene yapılacak cenaze ödeneği tutarı 917 TL’ye yükseltilmiştir.
Cenaze ödeneğini almamış olanlar sigortalının ölüm tarihinden itibaren 5 (beş) yıl içinde alabilirler.
Emeklilik (yaşlılık, malullük veya vazife malullüğü) aylığı almakta iken veya kendisi için en az 360 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi ödenmiş olup da ölen 5510 sayılı Kanuna tabi kamu görevlisinin hak sahiplerine kendi kurumları tarafından ilgili mevzuat gereği ölüm yardımı hariç cenaze gideri, cenaze nakil gideri ödeneği veya bu mahiyette bir ödemenin yapılması hâlinde, SGK tarafından ayrıca cenaze ödeneği ödenmemektedir.
 
ÖLÜM YARDIMI
 
Genel olarak ölen işçi yakınları, Emekli Sandığı Kanununa göre yapılan ölüm yardımını yukarıda açıkladığımız 5510 sayılı Kanuna göre yapılan cenaze ödeneği ile karıştırmaktadır.
Emekli Sandığı Kanununa göre yapılan ölüm yardımı elbette ki sadece bu kanuna tabi memur ve kamu görevlileri yakınlarına yapılmakta olup bu tutar cenaze ödeneğinden çok yüksektir.
2021 yılının ilk 6 ayı için geçerli olan ölüm yardımı tutarı 3.149,94 TL’dir.
Emekli Sandığı Kanununa göre emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı alanların ölümü hâlinde dul ve yetim aylığına müstahak olup olmadıklarına bakılmaksızın sırasıyla;
  • Sağlığında beyan ettiği kişiye,
  • Eşe,
  • Eş yoksa çocuklarına,
  • Çocukları da yoksa ana ve babalarına,
  • Eşi, çocukları, anası, babası da yoksa kardeşlerine,
Verilmektedir.
 
13 MİLYONA YAKLAŞAN EMEKLİYE YARIN İKRAMİYE ÖDENECEK
 
Bu sene önümüzdeki Ramazan Bayramı için ödenecek ikramiyeyi; tahminen 12,7 milyon emekli ve hak sahibi sabırsızlıkla beklemektedir. Yapılacak ödemeye ilişkin esasları önceki yazımızda açıklamıştık.
İkramiyenin ne zaman hesaplara yatacağına ilişkin meraklar da giderildi. Toplamda 12,3 milyar TL Ramazan Bayramı İkramiyesi ödenecektir. Sosyal Güvenlik Kurumu,
  • SSK’lılara yarın
  • Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamında olanlara ise bu cuma günü ödeme yapılacağını,
Açıklamıştır. İkramiye için ayrıca başvuru yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Emekli maaşı hesaplarına otomatik yatırılacaktır.
            ***
“Hayatta öğrendiğim her şeyi 3 kelime ile özetleyebilirim: Hayat devam ediyor.” Robert Frost