İsa Karakaş

Sosyal güvenlik uygulamasında emekli olmak için genellikle belirli bir yaşın doldurulması, sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısı şartları aranmaktadır.
Emeklilik (malullük, yaşlılık ve ölüm) aylıklarına hak kazanmada belli bir prim ödeme gün sayısı şartı olmazsa olmaz şartların başında gelmektedir. Öyle ki bir günlük prim ödeme gün sayısının eksik kalması hâlinde bile emekli aylığı bağlanmamaktadır. 
Prim ödeme gün sayısı; malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak geçen sürelere ait gün sayısını ifade etmektedir. Sigortalıların prim ödeme gün sayılarını; zorunlu, isteğe bağlı sigorta, ihya edilen, birleştirilen, yurt içi ve yurt dışı borçlanma süreleri ile devir sandıklarına tabi geçen hizmetlere ait gün sayıları ile maden iş yerlerinin yer altı işlerinde geçen hizmetlerin 1/4’ü, fiilî hizmet süresi zammı (FHSZ) ve başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalıların çalışmalarının 1/4’ü oluşturmaktadır.
 
FİİLÎ HİZMET SÜRESİ ZAMMINA (FHSZ) TABİ ÇALIŞMALAR
 
Emeklilik (Malullük, yaşlılık ve ölüm) sigortaları uygulamasında, hesaplanan fiilî hizmet süresi zammı, sigortalının; Kanunda öngörülen meslek ve işlere göre 5 ila 8 yılı geçmemek üzere prim ödeme gün sayısına eklenecektir. Kanunda belirtilen bazı mesleklerde ise prim ödeme gün sayısına yapılacak ilavede süre sınırlaması bulunmamaktadır.
 
MADEN İŞ YERLERİNİN YER ALTI İŞLERİNDE GEÇEN ÇALIŞMALAR
 
SGK (5510 sayılı) Kanunun yürürlük tarihinden önce SSK (506 sayılı) Kanunun mülga hükümlerine göre sigortalı sayılanlardan, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce maden iş yerlerinin yer altı işlerinde çalışmaya başlayan sigortalıların, Kanunun yürürlük tarihinden önce veya sonra bu işlerde geçen çalışmalarının en az 1.800 gün olması hâlinde, bu çalışmalarının dörtte biri toplam prim ödeme gün sayılarına ilave edilmektedir.
Bu durumda 1.800 gün yer altı işlerinde çalışan bir işçinin prim ödeme gün sayısına 450 gün ilave edileceğinden prim ödeme gün sayısı 2.250 güne kadar çıkacaktır.
 
ENGELLİ ÇOCUK ANNELERİ
 
Emeklilik (yaşlılık) aylığı bağlanması talebinde bulunan kadın sigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunanların, prim ödeme gün sayılarının dörtte biri, prim ödeme gün sayıları toplamına eklenecektir.
Söz konusu ilavenin yapılabilmesi, kadın sigortalının bu durumunu SGK tarafından yetkilendirilmiş sağlık hizmet sunucularınca düzenlenmiş sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi ve bu raporun SGK sağlık kurullarınca değerlendirilmesi sonucu çocuğun başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli olduğunun tespit edilmesi şartına bağlı bulunmaktadır.
Ağır engelli çocuğun ölümü veya bakıma muhtaçlığının kalkması hâlinde, SGK sağlık kurulu karar tarihinden ölüm tarihine veya bakıma muhtaçlığın kalktığına karar verilen sağlık kurulu rapor tarihine kadar geçen hizmetlerin dörtte biri prim ödeme gün sayısına eklenecektir.
 
EMEKLİ SANDIĞI KANUNUNA GÖRE FİİLΠHİZMET SÜRESİ ZAMMI
 
Emekli Sandığı Kanunu kapsamındaki fiilî hizmet süresi zamları birleştirme kapsamında hizmetler olup, Kanunun yürürlük tarihinden önceki süreler için söz konusu kanun kapsamında verilen fiilî hizmet süresi zamları (FHSZ) 4/1-(a) ve 4/1-(b) kapsamında aylık bağlanacak sigortalıların prim ödeme gün sayılarına eklenecektir.
4/1-(b) kapsamındaki sigortalılardan 22.6.2013 tarihi itibarıyla tahsis talebinde bulunan ancak henüz aylık bağlama işlemi sonuçlandırılmamış olanlar ile bu tarihten sonra tahsis talebinde bulunanların Bağ-Kur Kanununa göre aylığa hak kazanma şartlarının tespitinde, Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanuna göre birleştirme kapsamında olan ve 01.10.1999 veya 01.06.2002 tarihlerinden önceki sürelere ait 5434/32. maddesi kapsamındaki fiilî hizmet süresi zammı, kademeli geçiş sürecinde sigortalıların hizmet süresine ilave edilmek suretiyle aylığa hak kazanma şartlarının tespitinde dikkate alınacaktır.
               ***
“Dünya herkese yetecek büyüklükte. Onun için, başkasının yerini kapmaktansa, çalışarak gerçek yerinizi bulun.” Charlie Chaplin