Meryem Aybike Sinan

 
Ve Ermenistan karıştı.
Ordunun verdiği muhtıra, Paşinyan’ın Karabağ yenilgisini her fırsatta, orduya ve askere fatura etmesinin bir tezahürü olarak da görülebilir. Uzun zamandır, Karabağ yenilgisini ordunun başarısızlığı olarak ima eden Paşinyan, bu şekilde halk nezdinde kendini aklamaya çalışıyordu.
Aylardır halk karşısında savunma mekanizması olarak orduyu suçlayan Paşinyan'ın bu tutumu nihayet askeri kızdırdı ve Ermenistan ordusu, bugün muhtıra verdi asıl suçlunun Nikol Paşinyan olduğunu ve istifa etmesi gerektiği vurguladı.
Peki Ermenistan ordusu bu muhtırayı Putin’in bilgisi dışında mı verdi?
Buna inanmak güç. Rus liderin bilgisi dışında Ermenistan ordusunun bu kabil bir adım attığını var olan konjonktürel düzlemde düşünmüyorum. Bu gelişmenin Rusya’nın bilgisi dahilinde gerçekleştiğini ve Kafkasya’yı yeni baştan dizayn etmek için emelleri olan Rusya’nın bu anlamda perde gerisinde orduyu desteklediğini söylemek mümkün.
Ermenistan ordusu, erken seçime gitmeyi planlamaktadır.
Erken seçimle birlikte Rusya’nın desteklediği birisi iktidara geldiğinde tıpkı Sovyet dönemini hatırlatan bir yapılanmanın gerçekleşeceği ve Rusya’nın Güney Kafkasya’ya tamamen yerleşebileceği   ihtimali güçlüdür. Böyle bir durumda Rusya’nın Azerbaycan’la olan diyaloğu nasıl bir veçheye bürünebilir şimdiden söylemek zor görünüyor ancak yapılan anlaşmalar geçerliliğini koruyacaktır. 
Peki Batılı devletlerin Ermenistan’a ve özellikle batı taraftarı Paşinyan’a yaklaşımı ne olabilir? Şu saatten sonra batı devletlerinin bir iki tepki ve kınama mesajı dışında somut olarak yapabileceği bir şey yoktur. Çünkü bütün ulaşım kanalları kapalı durumdadır.
Türkiye bu durumda ne yapabilir?
Türkiye, maddi ve manevi anlamda Azerbaycan’ın yanında idi ama bu saatten sonra çok daha taktiksel bir yaklaşıma ihtiyaç duyacaktır zira Rusya, Kafkasya’da bütün kartlarını karmaya başlamış görünüyor.
Rusya’nın Güney Kafkasya’yı denetlemek istemesinin birkaç sebebi vardır. Bunlardan birisi hiç kuşkusuz Türkiye’nin Orta Asya’ya yönelik etkisi ve tesiridir. Türk Keneşi ülkelerinin yakınlaşması, bu yakınlaşmanın önlenemez yükselişi, bunun ekonomik, stratejik ve askeri boyutlarının derinleşmesi Rusya’yı rahatsız etmektedir.
Rusya Güney Kafkasya’yı denetlediği takdirde istediği oyunu rahatça serdedebilecek konuma gelecektir. Rusya tarafından yeniden dizayn edilecek Ermenistan bu anlamda Rusya’ya çok büyük bir alan açarak Rusya’nın bölge hakkındaki stratejik hayallerini Sovyet dönemi günlerine götürebilecek gerekli adımları atacaktır.  
Rusya, Güney Kafkasya’da aslında İran’a karşı olası Amerikan tehditlerine karşı da önlem almaktadır. Rusya üzülerek söylemek gerekir ki siyasi, askeri, stratejik yöntem anlamında bir “satranç ustası” olarak bütün dünyaya yeni bir ders daha vermiştir kanaatindeyim. 
Ordu ile karşı karşıya gelen Paşinyan artık yerinde duramaz, gidicidir. 
Kafkasya’da kalıcı olan ise hiç şüphesiz Rusya’dır…