Yetenekli Kalemler

Afganistan’da komşu devletler ya Türk devletleri ya da önceleri Türk hanedanlar tarafından idare edilen bölgeler olması sebebiyle dünkü yazımızda da belirttiğimiz gibi zaman zaman farklı Türk boylarının göçlerine uğramıştır. Bir ara revaçta olan ve dillendirilmesi ağıra mâl olan “Güney Türkistan” tabiri ise Afganistan’ın kuzey bölgesi için kullanılmaktadır. Buraya Afganistan Türkistan’ı da denilmektedir.
Bölgedeki mevcut Türk nüfusunun büyük çoğunluğunu Özbek ve Türkmenler oluşturmaktadır. Bunlardan başka sayıları az olmakla birlikte Kırgızlar ve Kazaklar gibi farklı boylar da bulunmaktadır. Nüfus meselesinde farklı veriler bulunmakta, bu da kesin hüküm verilmesine engel olmaktadır. Misalen Türkmenlerin mevcut nüfusu bazı kaynaklarda birkaç yüz bin, bazı kaynaklarda 1 milyon civarı, bazı kaynaklarda daha fazla gösterilmektedir. Bölgedeki en eski boyun Türkmenler olması ve bölgeye yakın zamana kadar Türkmen göçlerinin devam etmesi, Türkmen kadınlarının nüfusa kayıtlı olmaması, okuryazar olmayan Türkmenlerin nüfus memurlarınca kasten farklı milliyette kaydedilmesi bu verilerin doğru olamayacağını göstermektedir. Afganistan Türkmenleri kendi nüfuslarını 4-5 milyon civarı kabul etmekte ve sayılarının kasıtlı olarak az gösterildiğini ifade etmektedir.
Ayrıca Türkmenler iki büyük halktan biri olmalarına rağmen imkân ve haklardan en az faydalanan etnik gruptur. XX. yüzyılda siyasi ve iktisadi sahada daha aktif olan Türkmenler artık idarede ve bürokraside yüksek mevkilere getirilmiyor. Buna misal, sabık hükûmette nüfusları az da olsa her halktan bir bakan mevcutken Türkmenlerden bulunmuyor, mecliste ise Türkmenleri yalnız bir milletvekili temsil ediyordu. Diğer etnik gruplar nispeten daha iyi hayat şartlarına sahipken Afganistan Türkmenlerinin sefalet içerisinde bulundukları zor vaziyet şöhret kazanmıştır.
Afganistan Türkleri içerisinde büyük çoğunluğu oluşturan Türkmenlerin yaşadıkları sıkıntılar Türkiye’deki soydaşlarınca fark edilmeli, iki Türk halkı arasında maddî ve manevî münasebetler kuvvetlendirilmelidir.
      Kemalettin Mahdum
 
 
 
ŞİİR
 
      Molla Hüseyin Batevî
 
Binlerce selam ve rahmet olsun sana,
Yazdın bir Mevlid-i şerif, şifa cana.
Beş asırdır okur, ümmet yana yana,
Fena fi resuldür Hüseyin Batevî
 
Çokça okudum divan, Nebiye sena,
Senin aşkın başkadır, hoş geldi bana.
Resul için yürek yanmış sanki büryan
Masivadan sıyrılıp olmuşsun üryan…
Fena fi resuldür Hüseyin Batevî
 
Beytinde dersin “medet ya Resulullah”
“Tenim yolun toprağı ya habibullah,
Dilim vakfettim senana ya nebiyullah 
Canım kurban yoluna ya Resulullah
Fena fi resuldür Hüseyin Batevî
 
Benim üç yüz bin ağzım hem dilim olsa 
Bir dem gafil olmasam, hep yâdın olsa  
Bu ömür senin salat ü senanla dolsa
Methin, veremedim derim, biri sorsa
Fena fi resuldür Hüseyin Batevî
 
Vasfını durmada anlatsam gündüz gece
Yüz kıyamet geçse, desem hece hece
Her dilde yazsam Mevlid binlerce
Anlatamam hakkıyla zatını nice,
Fena fi resuldür Hüseyin Batevî
 
Orhan Resule olan aşkına kurban
Okur divanını, iştiyakla hayran
Rahmet yağsın kabrine hem misli baran
Olasın habibullaha yakın ciran (komşu)
Fena fi resuldür Hüseyin Batevî
 
         Orhan Yavuz Ejder-Akhisar/Manisa
 
 
 
 
 
GÜZEL YURDUMUZ
 
 
AĞRI: Doğu Anadolu'da yer alan, tarih, efsane ve folklor diyarı bir ilimiz. Tarihî ve tabiî zenginlikleri çok olan ve adı efsanelere, masallara karışan ve Türkiye'nin en yüksek dağı olan Ağrı Dağı bu vilayetimizdedir. Ağrı ilinin ismi, Ağrı Dağı'ndan gelir. Ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Başlıca tarım ürünleri buğday ve arpa olup, ayrıca az miktarda patates, soğan ve şeker pancarı yetiştirilir. Dağlık kesimlerde hayvancılık yapılır. En çok koyun ve sığır beslenir. Murad Suyu bataklığında pamuk, kendir, pirinç, mısır ve çavdar yetişir. Kendine has zengin bir folklora sahiptir. Oyunlar, davul ve zurna eşliğinde oynanır. Türküleri dokunaklı, içli ve ağırdır. Davul, zurnadan başka ney, tulum, dilli kaval, dilsiz kaval, el defi ve bağlama kullanılır. Halay ve bar oyunu meşhurdur. Ağrı değişik medeniyetlere merkez olmuş bir ilimizdir. Bu yüzden tarihî ve turistik zenginliklere sahiptir.